29 abr 2012

Carlos Núñez, un músico co mar de fondo #La Revista #De Moda


De Moda











   Non foi casual, Carlos Núñez elixiu para si un deses espazos no que se cura o estrés, un marco tan incomparable coma exquisito no seu Vigo natal, o Museo do Mar.  Imaxino que o fixo pola necesidade de proxectar os seus pensamentos sempre un chisco máis alá. O mar pasa por ser ese nexo común que o une musical e emocionalmente  coa Bretaña francesa, a Irlanda dos Chieftains, ou máis próxima a conexión brasileira na pescuda incesante tralos pasos do seu bisavó José María, emigrado desde a Mezquita (A Merca) alá polo 1904.
   Carlos ten un punto de místico no que agocha un fondo de misterio, faise evidente  nos silencios, cando no medio da conversa se queda calado, e regresa reflexivo  aportando unha nota clarividente.  O Museo do Mar apórtanos espiritualidade e coñecemento,  garda moitas xoias, entre elas a do visionario enxeño somerxible de Antonio Sanjurjo, quen trabou amizade e serviu de inspiración ao escritor Jules Verne. Nel, entre escafandros, buzos e outros útiles de submarinismo elaboramos a sesión, ao fondo as Cíes, alguén dá máis?
   Carlos ten un porte elegante e sabe levalo. Non é difícil que as fotos se impregnes da maxia do espazo, O músico síntese moi cómodo neste ambiente, un servidor tamén. Establecemos unha ruta de viaxe a carón do mar, desde o interior á praia, moi recollida, pasando polo peirao onde se instala o museo. A todos os lados acompáñanos o bolso no que garda o seu segredo, a gaita, o instrumento que o fixo mundialmente recoñecido, dálle seguridade. Hoxe será a testemuña silente que gardará o resto dos segredos.

27 abr 2012

El "guerrillero heroico" #Iconos

ICONOS
Ernesto Che Guevara, 1960, de Alberto Díaz Korda



    Los desencuentros entre los Estados Unidos y Cuba llevan muchos años en vigor, más o menos desde que los hermanos Castro se hicieron con el poder allá por 1959. Dicen que la decisión fue un dramático error -o algo más-del actual presidente cubano, Raúl Castro. La descarga de mercancías peligrosas directamente en el muelle estaba prohibida, pero la realidad fue que el carguero La Coubre con 76 toneladas de municiones belgas procedentes del puerto de Amberes estalló por vez primera mientras se procedía a su descarga, la segunda vez, media hora más tarde, pulverizó literalmente a todos los que acudieron a promover el auxilio. Los muertos fueron alrededor del centenar, aunque se supone que hubo bastantes más. La  responsabilidad de la  explosión siempre se le atribuyó a los servicios secretos norteamericanos, que durante muchos años manejaron con obsesión y falta de tino la posibilidad de liquidar a Fidel Castro y rematar así con el régimen. Fue el propio Che Guevara, que se encontraba en un lugar próximo, quien prestó atención médica -el lider revolucionario al margen de escritor y periodista, también era médico-y alivio a los heridos.
        La imagen  más reproducida de la historia fue tomada por el fotógrafo cubano Alberto Díaz "Korda" (1928-2001) no durante el accidente sino en el sepelio  - el 5 de marzo de 1960- celebrado por las víctimas de la explosión. Korda fue testimonio vivo no sólo de ese momento, sino de toda la Revolución Cubana; también un comunista convencido. La fotografía estuvo inerte durante más de siete años y fue entonces, coincidiendo con la muerte del protagonista, cuando, con el mito en ciernes, todos los adeptos a la causa la utilizaron como icono, pero para ello tuvo que intervenir otro personaje más, Giangiacomo Feltrinelli, un editor y militante comunista italiano que tras el óbito localizó las imágenes para una biografía, y el propio Korda, quien no vio mal colaborar a que la memoria del Che pasara a ser universal gracias a su difusión en posters. Durante varias décadas fue la imagen más arraigada en el espíritu revolucionario de millones de jóvenes de todo el mundo, incluso para causas bien alejadas, como cuando una marca de vodka que pretendía utilizar la imagen del líder revolucionario para comercializarlo como tal, momento que obligó al propio Korda a mediar en su contra.


 Imagen: Ernesto “Che Guevara”
 Autor: Alberto Díaz, “Korda”, 1960


25 abr 2012

Patadas no cu de Europa #Schengen



José Paz
  A vindeira celebración do cumio do Banco Central Europeo (BCE) en Barcelona fará que o Tratado de Schengen pase a ser papel mollado, polo menos durante unha semana, a do 28 de abril ao catro de maio. O plan previsto polo Ministerio do Interior que dirixe Jorge Fernández Díaz pretende blindar as fronteiras con Francia para evitar a entrada dos temidos antisistema, bendito eufemismo.
    Non vou a entrar a valorar a decisión, pero ao tratado en si, ratificado en 1985 na cidade homónima luxemburguesa, que se nos vendeu coma un dos piares da integración europea, fai tempo que lle están a tirar pedras de xeito certeiro. A liberdade de circulación de persoas entre países da Unión Europea era a mellor maneira de visualizar e exhibir a realidade de Europa. Fai un ano exactamente que Sarkozy e Berlusconi nunha cumbre italo-francesa verbalizaron ao unísono a necesidade de reformar o devandito tratado para, naquela ocasión, tralas revoltas árabes, que ámbolos dous gobernos alentaron, evitar que os seus cidadáns fuxiran cara Europa por algunha das fronteiras dos países do sur. Agora é Alemania a que xunto con Francia propoñen, despois de afirmar outra vez máis a súa defensa, que é necesario restablecer de xeito provisional os controis fronteirizos internos ao marxe dos externos.
     Fai tempo que Schengen está baixo sospeita, a sempiterna sospeita dos todopoderosos veciños do norte contra os do sur. Pode que o de Barcelona non sexa máis ca unha metáfora do que está a acontecer. Illar ao BCE das críticas e dos berros para que non teñan a tentación de escoitar e flexibilizar unha postura teledirixida dende Holanda, Austria e Alemania. A estas alturas a ninguén se lle escapa que as pedras no tellado de Schengen son xestos cara os electorados ultras que están cheirando as feblezas europeas agardando a súa oportunidade populista. Non podo evitar as semellanzas e pensar na fracasada República de Weimar e o ascenso de Hitler ao poder; moitas das condicións xa se dan. E mudalas Constitucións non é imposible.  

  *Publicado no xornal La Región 26/04/2012

22 abr 2012

Planetario #De ilustración

De ilustración



Planetario

Pura delicadeza #de moda


  De moda                                      
                                            Laura Pimentel, pura delicadeza.


José Paz


José Paz

 La dureza de la natación exige gran disciplina, sacrificio y humildad a quienes la practican. La ourensana Laura Pimentel, que dentro del agua es un gran valor, fuera también refleja mucho de todo eso que el deporte le ha enseñado. De entrada, mostrar hacia ella todo mi agradecimiento por el atrevimiento que ha demostrado ante la petición de La Revista para ser la portada de este número; no es fácil posar y menos para quien no está acostumbrado, imagino que lo ha hecho –al margen de un gesto de cortesía- como otro reto personal más, asumiendo en ello los rigores de un entrenamiento que seguro no esperaba, pero que ha superado con una nota alta.
  Laura, al margen de tímida es pura delicadeza. Su cuerpo menudo aunque estilizado no se corresponde con el prototipo musculado de muchas otras nadadoras. Resulta evidente que en esta ocasión la indumentaria y el lugar elegido -balneario de Caldaria en Laias- han estado condicionados por su práctica deportiva. La atmósfera termal impone un relax y una frialdad a estos escenarios que hacen que la sesión se contagie también del ambiente cuasi sagrado. En un balneario el silencio es virtud, por ello tratamos de que nuestro trabajo no sea precisamente motivo de estruendo, y que la presencia de Laura se camufle con naturalidad en el sitio. La joven se desenvuelve bien, modula su cuerpo con naturalidad, y responde con gran generosidad a cada uno de los requerimientos apuntados, y eso que en esta sesión no va a tocar el agua... Por momentos tengo la impresión –más que fotografiar- de estar modelando una delicada porcelana china en un escenario sagrado;  puede que en el fondo  no esté haciendo otra cosa.

    Publicado en La Revista 22/04/2012

21 abr 2012

El Pendón #De ilustración


De ilustración
José Paz


No volverá...




Tu rostro mañana #Ilustración

 De Ilustración



José Paz
              La mujer sin rostro... 

20 abr 2012

Un papel para no olvidar #Iconos


ICONOS

               

              Menudo papel
 

      Estaréis conmigo en que el papel higiénico, después de la rueda, ha sido uno de los inventos más gloriosos. Lo imaginamos sedoso, en doble capa y hasta perfumado, pero no siempre su aspecto y tacto ha sido tal como hoy lo conocemos, ni siquiera se parece en el corte.
 Como muchos otros el invento fue ideado por los chinos, aunque es de justicia señalar que todas las civilizaciones improvisaron lo suyo en el arte de limpiar el trasero. En la historia de este país, que durante el franquismo su I+D patrio llegaba hasta donde podía, en los asuntos de la higiene íntima daba lo mismo utilizar el siempre sufrido y recurrente papel prensa que el mítico papel El elefante, un señor papel, brillante y liso por una de sus caras, áspero y corrosivo como cualquier lija carpintero por la otra.
    Una reliquia amarronada, siempre objeto de mofa al que se le echa de menos por lo que suponía de compañía en los estantes de los baños, no apilado como ahora, que la cosa andaba más bien tasada y las compras se hacían de una en una en la tienda del barrio o en la droguería de la esquina, lugar donde la imagen del animal impreso reinaba entre las lejías Conejo, otro fantasioso animal, y algunos desinfectantes. Hubo, al papel, quien le descubrió posibilidades caligráficas, imagino que por su consistencia y porque el hecho de ir enrrollado evocaba a los papiros egipcios. Dicen que el Lute escribió en él sus memorias mientras permanecía interno en la cárcel, y es que la imaginación siempre da para superar cualquier traba.
    El Elefante ilustrado de la portada -sumergido en un luminoso papel de celofán amarillo- fue creado por Manuel Marcos, un delineante que trabajaba en la CAMPSA, el viejo monopolio estatal de petróleos cuya nomenclatura rancia nos hacían memorizar y canturrear en la escuela. El papel "Made in Spain" por excelencia fue creado en 1969 por la extinta Papelera Española -Después Sancel-, con varios puntos de fabricación y comercializadores, entre ellos una empresa navarra -también existía otra en Rentería- ONENA,  empresa que inútilmente trató, con la llegada al mercado patrio de competidores más avezados, de mejorar el lote, y ante la imposibilidad de hacerlo derivó hacia otras artes. Hoy el papel del Elefante es un objeto de coleccionistas y se llega a pedir por él 30 euros en ese mercado secundario que es la red.


  Imagen:  Papel El Elefante, 1969.
  Autor: Manuel Marcos
  Empresa: La Papelera Española. 

18 abr 2012

Hai que ir morrendo #En galego #Copago farmaceútico


José Paz

   Cando Adorno falaba da imposibilidade de escribir poesía despois de Auschwitz, non se refería a unha cuestión física, nin ao desexo de someter a unha eternidade silenciosa á creación poética, o seu sentir era o desacougo ante a obscenidade de exercer unha actividade estética despois duns acontecementos tan terribles. O que hoxe vivimos -afortunadamente- non é Auschwitz, pero os tempos son ben pouco poéticos.
      Coa intención do Goberno de incrementar a porcentaxe a pagar polos medicamentos aos traballadores en activo e incluír tamén aos xubilados (segundo renda ) veu ao meu maxín unha entrevista que lle fixeran fai tempo ao director de cine Montxo Armendariz na que cualificaba o que estamos a vivir non de crise, senón de fraude. Porque pensionistas hai moitos, inclusive aqueles  responsábeis deste trompazo monumental que nos estamos pegando, hoxe indemnes en retiro dourado; pero tamén é certo que hai pensións que de curtas que son non cobren nin as cuestións alimenticias. O susto tremendo que agora o Goberno lles está a meter a moitos xubilados destes vai a ser case definitivo; algúns restrinxirán os alimentos, outros caeran no abandono e deixarán literalmente de tomar as medicinas que necesitan. E o aforro irá ao carallo. Tamén é certo que entre as medidas positivas hai unha incrible, a de prohibir o paraíso do turismo sanitario, até os ingleses se mofaban da nosa xenerosidade, no país dos pícaros e os xestores sanitarios cegos.
     “Hai que ir morrendo”. Os galegos, que aínda que esteamos tesos sóbranos retranca, temos expresións tan crúas coma esta, que até o de agora se lle dicía aos maiores sen maldade pero con certo espírito macabro. Certo, até o de agora... Viva a poesía!

   *Publicado o 19/04/2012 no xornal La Región.

15 abr 2012

Teletrabajo # Ilustración


De ilustración

José Paz

              Safari republicano...

Sinergia #Ilustración


De ilustración





José Paz
    
              Sinergia

Envolturas de silencio

E l invierno envuelve cada rama entrelazadas entre sí por el frío y la niebla que lo atrapa todo en un escenario de aventura. Todo es ...