12 abr 2012

Espiñas coroadas



Carlos L. Bernárdez, Lito Portela. José Paz
                                    

    O proxecto Estado Critico da sala Alterarte encara a recta final.  Nesta  penúltima intervención,  a instalación escultórica erixida por Lito Portela (Cangas, 1958), contou  coa colaboración, ademais do comisariado de Carlos L. Bernárdez, do músico Xulián Hernández (unha intervención sonora ben desacougante)  e a do escritor e actor Manolo M. Romón.
   O proxecto escultórico aborda  una serie de cuestións comúns á escultura e arte contemporánea en xeral, aquelas que lle afectan ao home e aos modos de relacionarse co mundo. A realidade proxectada a través destas esculturas, unha serie de elementos cuxa utilidade práctica foi anulada - unha escada, un banco, e un marco de espiños- tan só responden a unha intención, a de provocar no visitante unha reacción, a necesidade de reflexionar sobre  a propia realidade que nos vén dada, e as relacións en si mesmas entre os homes  cada vez de maior hostilidade.
   O aspecto crítico da obra de Lito, a mensaxe inequívoca, os lugares comúns que toca, enfróntase tamén as súas propias contradicións, comezando polo feito de presentársenos cun acabado tan exquisito  para lanzar unha mensaxe en si mesma ben crúa. A proxección dunha realidade noutra, a ambigüidade nas referencias visuais, as distorsións de tamaño, a incidencia en aspectos sesoriais son algunhas das armas que fan fascinante a escultura actual, pero esixen dosificarse moi ben en pro de garantir os resultados.

Exposición de Espiñas Coroadas, de Lito Portela. Sala Alterarte, Universidade de Vigo Campus de Ourense, até o 1 de xuño. 

11 abr 2012

Os nenos dan desgustos


José Paz

    Froilán pegou un tiro no pé cando manipulaba unha escopeta non apta para a súa idade, Mariano Rajoy tamén pegou o luns de Pascua unha nova perdigonada de “altura” nas partes baixas dos españois. Froilán andaba de caza por Soria en compañía do seu pai, Jaime de Marichalar; Rajoy, non, o presidente saía do Senado despois da sesión de control ao Goberno, ao rematar, moi afectado despois de ollar cara as novas feridas abertas no corpo inerte dos españois, non só non fixo declaracións aos medios - tan só se lle escoitaron uns balbucidos - senón que lles escapuliu polo garaxe. A estas alturas, a vida -tampouco a educación- do pequeno Froilán corre perigo, o da Saúde e a Educación dos españois está por ver.
        Esperanza Aguirre, que sempre anda de caza, tamén se disparou nun  pé, e non foi un accidente, ela fíxoo aposta. A presidenta colleu a escopeta, botouna ás costas e apresurou o seu paso camiño da Moncloa onde ao chegar, diante de todos, os medios e o presidente, apuntou directamente ao pé e pulsou o gatillo. Bang, bang. O estrondo seco e a crueza do impacto enmudeceu a todos, comezando por Mariano, aínda que este algo sospeitaba. Esperanza ergueuse do chan onde caera, e con evidentes mostras de dor, amentou a bicha, a das Autonomías, propoñendo ela, que  representa  á  Comunidade máis ficticia de todas, a abolición e a devolución das súas competencias coa premisa de aforrar unha chea de millóns. Mentres, os pais da coase inalterábel Constitución rebólense na tumba, os nacionalistas encolerizados amotínanse, e dende Europa vixían ledos. Tamén os sufridos contribuíntes colapsan a rede da Axencia Tributaria na procura dunha devolución urxente.

   *Publicado no xornal La Región 12/04/2012

8 abr 2012

Autocrítica #Ilustración #Fotografía



                              Autocrítica

José Paz



7 abr 2012

Remi Díaz, un maniquí de altura #Moda


José Paz
  Seguro que gran parte de vosotr@s a estas alturas ya estáis pensando que la verdadera belleza, la que verdaderamente importa, es la interior. Seguro. Algunos, los más sensibles, apuntareis que ésta tiene que ver con el estado de ánimo. También, estarán aquellos otros que pensáis que todo esto no es más que un débil y frívolo argumento, porque la belleza no deja de ser flor de un día; a ninguno de vosotros os faltará razón. Aunque en realidad lo que en el fondo creo es que ante las imágenes de un palmito de impresión como el del limiano Remi Díaz lo que realmente nos corroe a todos es la envidia ante la evidencia, la sana por supuesto.
   Con Remi quedamos en Xinzo de Limia, lugar desde donde se proyecta al mundo y donde trabaja como bombero, un argumento tan terrenal que seguro le ayuda a tener los pies en la tierra. Después de haber sido Mister Ourense y Mister Galicia 2010, lo más sonado en la trayectoria de este mozo de 29 años ha sido el hecho de protagonizar la portada de la disputada revista Men’s Health, tras una dura lucha en la que sus rivales quedaron justamente apartados.
   La trayectoria profesional del modelo limiano, al margen de los concursos de belleza, le ha llevado a desfilar en infinidad de pasarelas, cuestión que a la hora de posar se nota. Elijo para las fotos un paisaje tan específico como las parcelas de los outrora anegados terrenos de la Lagoa de Antela, a medio camino entre Xinzo y Sandiás, escenarios sobre los que resaltan los reverdecidos campos de trigo. Tamaña escultural belleza cincelada a base de esfuerzo recorta a la perfección sobre el escenario, por momentos tengo la impresión más de estar modelando una escultura griega que trazando una sesión de fotos. El resultado, espectacular, gracias a Remi.

 * Publicado en La Revista 8/04/2012











El cumpleaños #Enbreve



     Su rostro reflejaba la apatía. Hacía tiempo  que sospechaba que todo aquello no era más que un burdo engaño, que la verdadera fecha de su cumpleaños no se correspondía  con la que en ese momento anunciaban por megafonía. Algunas veces lo hacían así, ciertos médicos pensaban que era una buena manera de comprobar la reacción de los internos, primero comunicaban sus nombres, después les  felicitaban. Algunos comenzaban a dar saltos de alegría, a otros el dato les resultaba intranscendente. En el caso de Elías el anuncio tan sólo sirvió para ahondar un poco más en su desesperanza,  no recordaba el día de su nacimiento salvo que era en invierno y aquel día hacía un calor sofocante. Lo que él deseaba de verdad  era regresar de una vez al inicio de la historia, estaba seguro de su inocencia.
     La mañana velada  con la neblina en la que lo habían sacado de su hogar –al que jamás regresaría-  fue un verdadero  mal trago, ¿por qué a  él que nunca le había hecho nada malo a nadie? Se preguntaba una y otra vez aquellos primeros días, así hasta que la medicación lo situó en una suerte de trance, en una especie de baile en el que su pareja ya no  fue  otra que el desconsuelo.  De vez en cuando, sin saber por qué pintarrajeaba cruces en las paredes de la estancia.

José Paz

4 abr 2012

Retratos da política


José Paz

   Canto pagaría vostede polo seu retrato? José Bono pagou 96.000 euros, e non do seu peto; é a tradición. O pintor, Bernardo Torréns, un descoñecido. O seu predecesor no cargo, Manuel Marín, nun xesto  de gran “radicalidade” mudou o lenzo por unha fotografía de Cristina García Rodero, custou 30.000 euros. O gusto pola arte é extensivo a todo o poder, presidentes do Congreso, ministros, presidentes de Goberno, incluso hai un espazo propio para parlamentarios ilustres. Pero neste país de poder descentralizado o hábito de erixir pinacotecas entre políticos non podía quedar aí, megalómana actitude chegou tamén  ao poder autonómico, provincial e local.
   Historicamente moitos artistas viviron e medraron ao calor do poder,  especialistas en arrimarse aos políticos para que estes soltaran a pita. O gusto foi mutuo. Rotondas, edificios públicos, estancias municipais e provinciais dan fe delo. No caso do Congreso e do Senado, ao marxe da mediocridade dos resultados, son escasas as excepcións de artistas de valía recoñecida que figuran na extensa pinacoteca, que non exentos de polémica, como o retrato de Álvarez Cascos, de Antonio López, polo que se pagaron 194.000 euros na Marlborough, galería na que traballaba a súa actual muller. Dous ex-ministros, Pilar del Castillo e Juan López Aguilar, decidiron, mercé a un autorretrato, deixar constancia das súas habilidades pictóricas.
  O problema desta tradición tan pouco edificante non está no custe, que tamén, senón na arbitraria decisión do interesado de encargar o seu retrato, cuxa motivación seguro non é artística. De facer unha puxa pública polos lotes expostos, o máis probable é que non se recuperarían nin os custes materiais.

  *Publicado no xornal La Región 5/04/2012

1 abr 2012

Nuestra verdadera Marilyn


ENFOQUE         
                                  Silvia Superstar
  Silvia está de vuelta, la explosiva cantante de The Killer Barbies y Aerolíneas Federales se une, después de su proyecto en solitario, a Los Fabulosos para ponerle voz a sonidos instrumentales de inspiración años 50-60. La nueva compañía promete, tiempo al tiempo.
     Es obvio que la escena musical viguesa ha dado momentos maravillosos, unos ya en el recuerdo y otros que milagrosamente sobreviven, pero de todos ellos, el personaje de Silvia Superstar, al margen de vistoso, es el más internacional, con frecuentes visitas –no de turismo- a los Estados Unidos, Japón o Alemania. Ella ha creado un personaje potente, con incursiones incluso en el cine brumoso y gore de Jess Franco, casi nada. A Silvia la conoce y reconoce todo el mundo, en el local vigués donde quedamos, Black Ball, se custodian fetiches fascinantes para aquellos amantes de la estética serie b, fantástica; también objetos de los años 60 y 70 con los que revivir momentos claves de una época importante en la cultura popular.
    Silvia tiene tan memorizado su personaje que incluso con los ojos cerrados sería capaz de darle cuerpo. Pocos personajes te devuelven con tanta generosidad el trabajo empleado en cada toma como el de ella. Elige, me imagino que para estar en línea con su banda madrileña, un look muy años cincuenta, Betty Page, Marilyn, con quien por momentos provoca destellos casi clónicos.
  En fin, un placer fotografiar a Silvia, auténtico referente visual y musical de la escena viguesa.



José Paz

José Paz

José Paz

José Paz


José Paz

José Paz

José Paz

30 mar 2012

Y todo por un par

Iconos
Simone Silva y Robert Mitchum, Getty.

    Muchos lo intentan, pocos los que consiguen. Todo festival de cine que se precie ha de expandir suficiente glamour para que después éste, el glamour, transite sobre el “papel” cuché planetario. El Festival de Cannes ya no es lo que era -tampoco el oficio periodístico  en  “papel” es ahora planetario- pero sigue siendo el festival más icónico. Por su alfombra roja se pasea cada año los más granado de esa corte de seres iluminados por el celuloide, incluso hubo un tiempo en el que al festival le salió un competidor y además porno, hasta que el alcalde de turno dijo basta y lo prohibió, harto de ver a tanta gente libidinosa subida al plató.  Aunque hoy el que más y el que menos ya tiene asimilados los pecados de la carne, y la visión de un hombre o mujer en cueros no es lo que fue, conviene recordar que existieron otros tiempos en los que entre Dios y el diablo mediaba la censura.
  Todos comprendemos cuál es el significado del término  turbamulta, incluso somos capaces de visualizarlo sin esfuerzo, entre otras razones gracias al celudoide. En la edición de Cannes de abril de 1954 tuvo lugar una bien sonada, de la que pocos salieron indemnes, empezando por los protagonistas del icono de hoy. Como en cualquier pasarela por el Festival de Cannes transita una corte de fotógrafos, lo más parecido a acudir a un safari en busca de presa, también acuden estrellas en ciernes, otras consolidadas y aquellas de relumbrón. En la  edición del 54 la que marcaba la diferencia se llamaba Robert Mitchum, y la otra, Simone Silva, que aunque en aquella ocasión ejercía el cargo de“Miss Festival”, lo suyo era más bien lucir palmito y mostrar curvas, siempre dispuesta a todo con tal de dar de qué hablar. ¡Y vaya si dio!
       Y los fotógrafos pedían carne, ”take the top off” Simone, y ella los hizo felices aprovechando su encuentro con Robert, pillado literalmente con las manos en la masa y sin saber muy bien cómo afrontar semejante circunstancia. Más o menos como cuando Carod Rovira puso una corona de espinos sobre la cabeza de Maragall en aquel famoso viaje a Israel. Ante la tan golosa escena todos los fotógrafos corrieron tras la pareja, uno rompiéndose la pierna, otro el brazo, y no pocos la  gafas y alguna que otra lente.  A la mañana siguiente a la pin-up greco-francesa la invitaron a abandonar  el país y a Robert al regresar a los USA se la liaron parda los representantes de la industria. Y todo por un par.
     

  Autor: Getty, 1954. 
  Fotografía: Robert Michum y Simone Silva

28 mar 2012

Violencia estrutural


José Paz
Dicía Willian Shakespeare que é mellor ser rei do teu silencio que escravo das túas palabras. A Alberto Ruiz-Gallardón, persoa a que moitos tíñamos por sensata, algúns incluso por moderada, lle está faltando tempo para apropiarse da máxima do inglés. Sempre lle puido certo afán de protagonismo, ás veces incluso megalómano, pero nada que ver co desatino co que se está empregando desde que foi nomeado ministro de Xustiza –mais nunha área sobre a que se lle presumía capacitado-, tempo no que semella querer engrosar no libro Guiness de dicir sandeces.
    Como ministro está no seu dereito de reformar calquera lei, incluso a do Aborto se o cree pertinente, pero que o razoe con intelixencia e se deixe de esmagar o intelecto do sufrido persoal patrio con “xoias” -emulando a Azaña- como “a liberdade da maternidade é a que fará ás mulleres autenticamente mulleres”. Non sei se no seu ánimo está realmente o de protexer ás mulleres, pero o que teño claro é que non o sabe comunicar. Si en realidade o seu desexo é que a maternidade se normalice debería aportar ideas e medidas para que, no caso de que se deran as condicións persoais axeitadas e se estas "libremente" o desexan, as mulleres e os homes poidan asumir unha responsabilidade tan importante coma irreversíbel. E esixir de paso ao Goberno que a Reforma Laboral en curso lle outorgue prioridade ás mulleres que sexan nais, se pór cortapisas as que aspiren a selo, e non obviar as axudas á natalidade como está a acontecer. A normalidade do país e a liberdade dos cidadáns pasa non só por garantir os dereitos senón por adecuar tamén as circustancias, tan importante unha cuestión coma a outra. A violencia Estructural que el percibe é certa, pero erra en que dirección vén.

24 mar 2012

David Amor, un crooner de altura


ENFOQUE
José Paz

José Paz

José Paz

José Paz

José Paz

José Paz

    Máis alá do curre, a axenda de David Amor non para, pero sobre todo o que non deixa é de fuchicar na tablet que leva no bolso; a el ségueno moita xente, até dezaoito mil en Facebook e seis mil no Twitter, case nada, xa quixeramos moitos, sen lugar a dúbidas é o prezo do seu vivir mediático. Pon cara de circunstancia e recoñece que atendelos a todos dá moito choio. Por iso a ninguén debe estrañarlle o feito de que ao seu derradeiro espectáculo lle chame “haiPOD”, así como soa, versión galeguizada do archicoñecido aparello da firma da mazá.
       A uns o mozo seguro que lles mola polo seu papel de contacontos, a outros pola súa actividade interpretativa en series televisivas, e a tod@s porque o de Tui gasta un corpo de impresión, cuxa envergadura é máis propia dun escolta dos de baloncesto ou dos outros ca dun actor en cernes; das mans mellor non falamos, xa o advirte el na súa páxina. Un rapaz “polifacético” que sabe de que vai iso de reinventarse, ao que non lle gusta ser encadrado, sempre é mellor diversificar para atopar o verdadeiro camiño. Agora o que realmente está a buscar é ser actor máis alá das canles televisivas, das series ou dos coñecidos clubes de “chistosos”, xa sabedes se alguén por aí está na tesitura de facer unha peli e busca prota o de Tui anda disposto.
Hoxe exerce para nós de solista, de crooner que despistou a súa orquestra, ou deses que camiña sen folgos cara a casa despois dunha noite de troula “musical”, por suposto, nesta cidade olívica tan pasional sempre coa música. David elixiu a personaxe de crooner polo seu admirado Frank Sinatra. A min, a verdade é que me lembra máis ao xenial Dean Martin, por aquilo de contar algunha historia entre cancións, que non chistes, que provoque o sorriso do público. “Eu non son un tipo gracioso, a min o que me gusta é contar historias”. O que si se percibe é que é un tipo simpático, co que podes pasar un bo rato.
      Por Vigo lle buscamos o ritmo a esas zonas onde remata a noite, e a veciñanza loita por conciliar o sono. David sabe posar e explotar ben os seus case dous metros de altura, tamén gusta de interpretar. Traballamos segundo o guión previsto, o resultado á vista. David está cheo de posibilidades.

   Publicado en La Revista 25/03/2012

Piel de toro y otros cuernos




Autor: Manuel Prieto
Imagen: toro de Osborne, 1956




    Al toro, por los cuernos, sobre todo si es de pega. El vetusto refranero siempre guarda dichos de quita y pon que te servirán de guía ante las refriegas de la vida, pero no tomar al pie de la letra, que el valor humano es limitado y el toro si viene de lidia, mejor dejarlo pastar, y si no es de carne y hueso, también, que seguro será el de Osborne, que al margen de gigante es patrimonio nacional desde el 97.
Al toro, el de Osborne, le surgieron en tiempos hasta quinientos en réplica anunciándose en vallas publicitarias por la estela carreteril del franquismo, época en la que otear alguna en el horizonte era el entretenimiento favorito de padres e hijos, cada uno mata el tiempo como quiere. Cual toro de lidia, la archiconocida imagen fue creada por Manuel Prieto (Cádiz, 1912-Madrid, 1991) diseñador y cartelista gaditano a quien el peso de su creación para la bodega y la agencia Sahuquillo se le vino encima y lo cegó casi para siempre. ¿A ver quién es el osado en superar su éxito? De los cuatro metros de madera iniciales a los 7 y de hierro con los que resistir el clima, y llegar más tarde a los 14 como lo conocemos.
      En tiempo los leguleyos pensaron en nuestra seguridad al volante y allá por 1988 se llevaron por delante toda valla que pudiera restar la atención. La publicidad de Osborne resistió porque el sentido común fue quien de anteponer el indulto, hasta el 94, cuando un intencionado nuevo Reglamento General de Carreteras pretendió someterlo a la disciplina igualitaria y liberar al asfalto de su presencia y lo hubiera conseguido de no ser por las plegarias y recursos de sus defensores, entre los que no estaban aquellos que interpretaban que en lo nacional no encajaban los nacionalismos, léase periféricos, que deseaban ante todo ser liberados de semejante yugo. En esas estábamos hasta que el Tribunal Supremo sentenció a su favor, en la justicia de seguir viéndolo reinar por las praderas, colinas, montes, de un paisaje cada vez más hormigonado.
         Hoy no llegan al centenar, de vez en cuando, sufren inclemencias de temporales y de las otras, porque hay que reconocer que su imagen es notable y su acción planetaria. La firma, liberada de su corsé estatal ha hecho también campaña allá por México, además de pleitear con todos aquellos que con el tiempo han pretendido mercadear con un icono que se ha aliado con todos, incluso con quienes lo detestaban. De su autor, Manolo Prieto, que es un delicioso ilustrador al margen de pintor.

  *Publicado en La Revista 25/03/2012

Envolturas de silencio

E l invierno envuelve cada rama entrelazadas entre sí por el frío y la niebla que lo atrapa todo en un escenario de aventura. Todo es ...